Азамат үшін соттан тыс банкроттық рәсімін аяқтау — берешек ауыртпалығынан заң жүзінде арылудың соңғы бекеті. Тиісті шешім қабылданғаннан кейін борышкер кредиторлар алдындағы берешегінен толық босатылады, дегенмен бұл мәртебе өз кезегінде бірқатар қатаң қаржылық шектеулерді бірге әкеледі.
Рәсімді аяқтау және банкрот деп тану тәртібі
Егер соттан тыс банкроттық рәсімін мерзімінен бұрын тоқтату үшін заңды негіздер анықталмаса, уәкілетті орган заңда бекітілген мерзім өткен соң арнайы шешім қабылдайды. Бұл мерзім «цифрлық үкімет» веб-порталында борышкер туралы тиісті мәліметтер жарияланған күннен бастап есептеледі.
Уәкілетті орган соттан тыс банкроттық рәсімін аяқтау және азаматты банкрот деп тану туралы шешімді бекітілген арнайы нысан бойынша ресімдейді. Құжат борышкердің қатысуынсыз, ресми сипатта бекітіліп, «цифрлық үкімет» веб-порталында міндетті түрде жариялануға тиіс.
Қандай міндеттемелер тоқтатылады және қандай ерекшеліктер бар?
Борышкердің берешегі хабарландыру порталда орналастырылған күннен бастап тоқтатылды деп есептеледі. Бұл ереже заңда қарастырылған мынадай міндеттемелерге қолданылады:
- мәліметтері кредиттік бюролардың дерекқорында тіркелген кредиторлар алдындағы барлық берешекке;
- тиісті заң тәртібімен мәліметтері кредиттік бюроларға ұсынылмай қалған кредиторлар алдындағы міндеттемелерге де банкрот деп танылған азаматқа қатысты қолданылады.
Алайда заңнамада нақты бір ерекшелік бекітілген: үшінші тұлғалардың қарыздары бойынша кепілгер, кепілдік беруші немесе кепіл беруші болып табылатын борышкердің міндеттемелері тоқтатылмайды. Яғни, басқа біреудің қарызына жауапкершілік алған болсаңыз, соттан тыс банкроттық бұл жауапкершіліктен босатпайды.
Банкрот деп танылғаннан кейінгі бес жылдық шектеу
Соттан тыс банкроттық рәсімінің аяқталғаны туралы ресми хабарландыру жарияланған сәттен бастап борышкерге бес жыл мерзімге қаржылық шектеу қойылады. Осы уақыт ішінде азаматқа мынадай әрекеттерге тыйым салынады:
- ломбардтар ұсынатын микрокредиттерден өзге кез келген жаңа банктік қарыздар мен несиелер алуға;
- банктік қарыз немесе микрокредит шарты бойынша басқа біреу үшін кепіл, кепілдік беруші немесе кепілгер ретінде қамтамасыз ету шараларын ұсынуға.
Соттан тыс банкроттық — проблемалық несиелерден арылудың заңды тетігі болғанымен, кейінгі қаржылық мүмкіндіктерді шектейтін жауапты қадам. Сондықтан бұл шешімге бармас бұрын борышкер шектеу мерзімінде жаңа қарыз ала алмайтынын ескеруі керек.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі