Жұмыскер мен жұмыс беруші арасындағы еңбек қатынастарын өзара мәміле арқылы тоқтату — тараптардың еркіне негізделген тәсіл. Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 50-бабына сәйкес, еңбек шарты екі жақтың ортақ келісімі бойынша бұзылуы мүмкін. Бұл тетік жұмыс процесін дау-дамайсыз аяқтауға мүмкіндік береді.
Аталған негіз бойынша шартты тоқтату біржақты шешіммен жүзеге аспайды. Ол үшін тараптардың бірі ресми бастама көтеріп, екінші тарап оны ресми түрде қолдауы шарт.
Хабарлама жолдау тәртібі
Еңбек шартын тараптардың келісімі бойынша бұзуға ниет білдірген кез келген тарап бұл туралы екінші тарапқа алдын ала хабарлама жібереді. Бастаманы жұмыскер де, жұмыс беруші де көтеруге құқылы.
Бұл хабарлама тараптардың өзара қарым-қатынасын ресми деңгейге көшіреді. Ауызша айтылған өтініш немесе ескерту заңды бастама болып саналмайды, сондықтан хабарламаны нақты тіркеу қажет.
Жауап беру мерзімі және шешім қабылдау
Заңнама бойынша хабарламаны алған тарапқа шешім қабылдау үшін нақты уақыт беріледі. Хабарламаны алған жұмыскер немесе жұмыс беруші үш жұмыс күні ішінде екінші тарапқа қабылданған шешім туралы жазбаша нысанда хабарлауға міндетті.
Бұл мерзімде тарап мынадай қадамдар жасай алады:
- ұсыныспен толық келісіп, өз жауабын жазбаша растау;
- шартты бұзудан бас тарту туралы шешімін жазбаша жеткізу;
- шартты тоқтату мерзіміне қатысты қарсы ұсыныс білдіру.
Егер екінші тарап ұсынысқа келіспесе, еңбек шартын бұл баптың негізінде тоқтатуға жол берілмейді.
Еңбек шарты бұзылатын күнді белгілеу
Тараптардың келісімі бойынша еңбек шартының бұзылу күні жұмыскер мен жұмыс берушінің арасындағы өзара уағдаластықпен айқындалады. Заң жұмыскерге белгілі бір уақыт бойы міндетті түрде жұмыс істеп беруді немесе жұмыс берушіге белгілі бір мерзім күтуді тікелей таңбайды.
Соңғы жұмыс күні екі жақтың ортақ келісіміне байланысты кез келген уақытқа бекітілуі мүмкін. Басты талап — осы мерзімнің екі тараптың да келісімімен жазбаша бекітілуі.
Практикалық қауіптер мен ескеретін жайттар
Бұл тәртіптегі негізгі тәуекел — жазбаша нысанның және жауап мерзімінің сақталмауы. Хабарламаны алғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде жазбаша жауап берілмесе, бұл келісімді білдірмейді, өйткені келісім нақты әрі жазбаша түрде көрініс табуы тиіс.
Еңбек қатынасын осы тәртіппен тоқтату кезінде тараптар хабарлама жіберілген күн мен қол қойылған шешімнің жазбаша дәлелдерін сақтағаны абзал. Бұл кейін туындауы мүмкін келіспеушіліктердің алдын алады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі