Нотариусқа жүгінгенде құжатты немесе құқықты сол мезетте куәландыру әрдайым мүмкін бола бермейді. Заңнама талаптарына сәйкес, құжаттарды тексеру, сараптама қорытындысын күту немесе тараптар арасындағы дауды сотта анықтау қажет болған жағдайда нотариаттық іс-әрекетті кейінге қалдыру немесе тоқтата тұру тетіктері қолданылады.
Қосымша тексеру мен сараптама жүргізу негіздері
Нотариаттық іс-әрекет мынадай екі негіз бойынша кейінге қалдырылуы мүмкін:
- жеке және заңды тұлғалардан қосымша мәліметтерді талап ету қажеттігі туындағанда;
- құжаттардың түпнұсқалығын немесе мән-жайын анықтау үшін сараптамаға жіберілгенде.
Бұл негіздер бойынша нотариаттық іс-әрекет жасауды кейінге қалдыру мерзімі нотариустың арнайы қаулысы шығарылған күннен бастап бір айдан аспауы тиіс. Бір айлық мерзім аяқталған соң іс жүргізу заң шеңберінде жалғасады.
Құқықты сотта даулау: он күндік мерзім
Өзге бір мүдделі тұлға өзіне қатысты құқықты немесе заңды фактіні басқа адамның куәландырып алуына қарсы болса, бұл мәселені сотта даулауға құқылы. Осындай мүдделі адамның өтініші негізінде нотариус іс-әрекет жасауды күнтізбелік он күннен аспайтын мерзімге кейінге қалдырады.
Бұл он күндік мерзім өтініш берушіге сотқа шағым түсіріп, соттан тиісті растау алуы үшін беріледі. Егер көрсетілген уақыт ішінде соттан талап қою немесе өтініш түскені жөнінде ресми хабар келмесе, нотариус талап етілген іс-әрекетті жасауға міндетті.
Сот шешімі шыққанға дейін тоқтата тұру
Егер белгіленген мерзімде соттан құқықты немесе фактіні даулаушы адамның өтініші келіп түскені туралы хабарлама алынса, істің жағдайы түбегейлі өзгереді. Мұндай ресми хабар жеткен сәттен бастап нотариаттық іс-әрекетті жасау кейінге қалдырылмайды, сот істі толық шешкенге дейін тоқтатыла тұрады.
Осылайша, кейінге қалдыру нақты белгіленген мерзіммен (бір ай немесе күнтізбелік он күн) шектелсе, тоқтата тұру сот өндірісінің түпкілікті қорытындысына тікелей байланысты болады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі