Әлеуметтік әріптестік аясында тараптардың бірі еңбек жағдайларын реттеу үшін келіссөз бастауды ұсынғанда, екінші тарап бұл үдерістен себепсіз бас тарта алмайды. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі диалогты өркениетті жүргізу, келісім жобасын талқылау және туындаған келіспеушіліктерді құжатпен бекітудің нақты талаптарын белгілейді.
Келіссөздерді бастау және қарау мерзімдері
Еңбек заңнамасына сәйкес, бір тараптан келіссөздерді бастау туралы жазбаша ұсыныс түскенде, екінші тарап оны күнтізбелік он күн ішінде қарап, тікелей келіссөздерге кірісуге міндетті. Бұл талап тараптардың жауапсыз қалуына немесе үдерісті негізсіз созуына жол бермейді.
Келіссөздер барысын, құжаттарды әзірлеу және жасасу тәртібін, сондай-ақ оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізу мерзімдерін арнайы құрылған комиссиялар айқындап, бекітеді. Комиссиялардың барлық шешімдері дауыс басымдығымен емес, тек барлық тараптың өзара ортақ мәмілеге келуі негізінде қабылданады.
Келіспеушіліктер хаттамасы қашан толтырылады?
Жобаны талқылау барысында кейбір талаптар бойынша ортақ мәміле табылмаса, заң үдерісті толық тоқтатуға міндеттемейді. Тараптар келіссөздер басталған күннен бастап үш ай ішінде келісілген ережелер бойынша құжатқа қол қоюға тиіс. Ал дау тудырған тармақтар бойынша бір мезгілде келіспеушіліктер хаттамасы рәсімделеді.
Егер тараптар ешбір мәселеде бір мәмілеге келе алмаса, арнайы хаттама жасалып, оған келіспеушіліктерді жоюдың және келіссөздерді қайта жаңғыртудың түпкілікті ұсыныстары мен мерзімдері енгізіледі.
Келісімнің заңдық күші және қолданылу мерзімі
Бас, салалық және өңірлік келісімдер әлеуметтік әріптестік тараптары өкілдерінің қолтаңбасы қойылғаннан кейін күшіне енеді немесе құжаттың өзінде нақты бір күн көрсетілуі мүмкін. Сонымен қатар келісімге тіркелген барлық қосымшалар негізгі мәтіннің ажырамас бөлігі саналады және бірдей заңдық күшке ие болады.
Құжаттың қолданылу мерзімі тараптардың келісімі бойынша немесе жаңа келісім қабылданғанға дейін қолданылады, бірақ бұл мерзім үш жылдан аспауы шарт.
Бірнеше келісім қатар қолданылғанда қайсысы басым?
Тәжірибеде жұмыскерлерге бір мезгілде бас, салалық немесе өңірлік келісімдердің нормалары қатар әсер ететін жағдайлар кездеседі. Мұндай сәтте жұмыскерлердің жазбаша өтініші негізінде олар үшін қай құжаттың шарттары неғұрлым қолайлы әрі тиімді болса, соның ережелері қолданысқа алынады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі