Көппәтерлі тұрғын үйдегі пәтерді немесе тұрғын емес үй-жайды жөндеп, оның қабырғаларын немесе инженерлік желілерін өзгерту тек меншік иесінің қалауымен ғана шешілмейді. Мұндай жұмыстар көршілердің қауіпсіздігі мен бүкіл ғимараттың тұрақтылығына тікелей әсер ететіндіктен, «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңда арнайы ережелер мен шектеулер нақты бекітілген.
Қайта жабдықтау мен жобаның қажеттілігі
Пәтерді немесе тұрғын емес үй-жайды қайта жабдықтау және қайта жоспарлау, оның ішінде конструкциялық бөліктерін немесе ортақ инженерлік желілерді өзгерту сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамаға сай жүргізіледі. Бұл ретте меншік иесінің тиісті жобасы болуы шарт.
Сонымен қатар тұрғын емес үй-жайларға қойылатын маңызды талап бар: олар пәтерлерден толық оқшаулануы керек және тұрғындардың кіріп-шығатын ортақ есігімен қиылыспауы тиіс. Жеке кіреберістің болуы тұрғындардың тыныштығы мен ғимараттың қауіпсіздігі үшін заңмен талап етіледі.
Орынтұрақ пен қоймаларға қойылатын тыйым
Заңда кондоминиум нысанының ортақ мүлкі саналатын бөліктерге қатысты қатаң норма енгізілген. Атап айтқанда, ортақ мүлік құрамына кіретін мына нысандардың конструкциялық бөлігін немесе функционалдық мақсатын өзгертуге мүлде тыйым салынады:
- паркингтер;
- орынтұрақ орындары;
- қоймалар.
Демек, ортақ мүліктегі көлік тұрағын қоршап қойма жасау немесе қойманы өзге мақсатта пайдалану заң бұзушылық болып табылады.
Көршілердің үштен екісінің келісімі қашан қажет?
Пәтерді немесе коммерциялық үй-жайды қайта жоспарлағанда кез келген өзгеріске тұрғындардан рұқсат сұрау міндетті емес. Алайда жүргізілетін жұмыстар белгілі бір шектерге тиетін болса, заң пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар иелерінің жалпы санының кемінде үштен екісінің (2/3) жазбаша келісімін талап етеді.
Мұндай келісім мынадай жағдайларда міндетті түрде алынады:
- үйдің тіреуіш және қоршау конструкциялары қозғалғанда;
- үйге ортақ инженерлік жүйелер өзгертілгенде;
- кондоминиум нысанының ортақ мүлкіне әсер еткенде;
- пәтерлердің немесе тұрғын емес үй-жайлардың функционалдық мақсаты өзгергенде.
Бұл ережеден жалғыз ғана ерекшелік бар: егер жоғарыда аталған өзгерістер мүгедектігі бар адамдардың тұрғынжайға кедергісіз кіріп-шығуын қамтамасыз етуге байланысты жасалса, өзге меншік иелерінің жазбаша келісімі талап етілмейді.
Үйге ортақ инженерлік жүйелердің шекарасы
Көппәтерлі үйде қай желі меншік иесінің жеке мүлкі, қайсысы ортақ жүйе екенін ажырату маңызды. Ортақ инженерлік жүйеге екі немесе одан көп пәтерге, тұрғын емес үй-жайға немесе орынтұраққа қызмет көрсететін желілер жатады. Олардың негізгі шекаралары мынадай тәртіппен белгіленген:
- Сумен жабдықтау: тікқұбырлар, олардың тармақтарындағы бірінші ажыратқыш құрылғыға дейінгі бөлік, ішкі өртке қарсы су құбыры және үйге ортақ есептегіштер;
- Жылу жүйесі: үй-жайдағы бірінші ажыратқыш құрылғыға дейінгі тікқұбырлар, жылыту элементтері мен ортақ есептеу аспаптары;
- Су бұру (кәріз): пәтердегі немесе үй-жайдағы бірінші түйісу қосылыстарына дейінгі тікқұбырлар мен оның жабдықтары;
- Электр желісі: жеке электр есептегіштерге дейінгі енгізу шкафтары, қалқандар, лифтілер мен ортақ үй-жайлардың жарықтандыру қондырғылары;
- Газ жүйесі: газ құбырының желіге бірігу нүктесінен бастап пәтерішілік газ жабдығындағы бекіткіш шүмекке дейінгі құбырлар мен жабдықтар;
- Тогы әлсіз жүйелер: жеке үй-жайдағы құрылғыларды қоспағанда, домофон, бейнебайқау, өрт дабылы және байланыс желілері.
Осы желілердің қайсысы болсын өзге тұрғындардың мүддесіне әсер ететіндіктен, оларды өз бетінше қайта құруға немесе жобасыз араласуға жол берілмейді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі