Мердігерлік шарт жасасқан тапсырысшы нәтижені қол қусырып күтіп отыруға міндетті емес. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі жұмыс орындау барысында тапсырысшының мүддесін қорғайтын нақты өкілеттіктерді бекіткен: ол жұмыстың орындалу барысын қадағалай алады, мерзім созылса немесе сапа нашар болса, шартты біржақты тоқтатуға құқылы.
Жұмыстың барысы мен сапасын тексеру шегі
Тапсырысшы мердігерлік жұмыстың сапасы мен мерзімін кез келген уақытта тексеруге хақылы. Бұл құқықты жүзеге асырудың басты шарты — мердігердің шаруашылық қызметіне тікелей араласпау. Яғни, тапсырысшы процесті бақылап, техникалық талаптар мен келісімнің сақталуын қарай алады, бірақ мердігердің ішкі жұмыс тәртібіне нұсқау беріп, кедергі келтірмеуі тиіс.
Мердігер мерзімді кешіктірсе не істеу керек?
Егер мердігер жұмысқа уақытылы кіріспесе немесе оны тым баяу орындап, белгіленген мерзімде бітіре алмайтыны анық көрініп тұрса, тапсырысшының шартты бұзуға толық негізі бар. Бұл ретте тапсырысшы келісімнен бас тартып қана қоймай, мердігердің кесірінен шеккен барлық залалдарын өндіріп алуды талап ете алады.
Сапасыз жұмыс және кемшіліктерді түзету тәртібі
Жұмыс барысында оның талапқа сай орындалмай жатқаны байқалса, тапсырысшы мердігерге кемшіліктерді жою үшін қисынды мерзім белгілейді. Егер орындаушы бұл талапты белгіленген уақытта орындамаса, тапсырысшыда екі түрлі таңдау болады:
- Шарттан біржола бас тартып, шеккен шығындар мен залалдың өтелуін талап ету;
- Кемшіліктерді түзетуді мердігердің есебінен үшінші тұлғаға тапсыру және залалды өндіру.
Жұмыс аяқталғанға дейін шарттан бас тарту салдары
Мердігер тарапынан ешқандай бұзушылық болмаған күннің өзінде, егер шартта өзгеше көзделмесе, тапсырысшы жұмыс нәтижесін қабылдап алғанға дейін кез келген уақытта шарттан бас тарта алады. Алайда мұндай шешім тапсырысшыға белгілі бір қаржылық міндеттемелер жүктейді.
Біріншіден, тапсырысшы мердігерге шарттан бас тарту туралы хабарлама алғанға дейін нақты орындалған жұмыс көлемі үшін тиісті ақысын төлеуге міндетті. Екіншіден, тапсырысшы шарттың мерзімінен бұрын тоқтатылуынан туындаған залалды өтеуі керек. Бұл өтемақы орындалған жұмыс үшін төленген баға мен бүкіл жұмысқа белгіленген жалпы баға арасындағы айырма шегінен аспауы тиіс.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі