Қазақстанда жалақы тек ұлттық валютада — теңгемен, ақшалай нысанда және айына кемінде бір рет төленуге тиіс. Еңбек заңнамасы жұмыс берушінің табысты өз қалауынша кешіктіруіне немесе өзге баламалы тәсілдермен есептесуіне қатаң тыйым салады.
Жалақы төлеу мерзімі және демалыс күндеріне сәйкес келуі
Заң талабы бойынша жұмыс беруші жалақыны келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірмей төлеуі шарт. Төлем жасалатын нақты күн еңбек немесе ұжымдық шартта тайға таңба басқандай көрсетілуі қажет.
Егер шартта бекітілген төлем күні демалыс немесе мереке күніне дөп келсе, жалақы олардың қарсаңында беріледі. Демек, төлем күні сенбі немесе мерекеге тұспа-тұс түссе, жұмыс беруші қаражатты демалыстан кейінгі күнге қалдырмай, жұма күні немесе мереке алдындағы соңғы жұмыс күні аударуға міндетті.
Жалақының құрамы туралы хабарлама беру міндеті
Жұмыс беруші әр ай сайын жалақы төлеген кезде қызметкерге тиесілі табыстың құрамдас бөліктері жөнінде мәлімет беруге міндетті. Мұндай хабарлама жазбаша немесе электрондық түрде (есеп айырысу парағы ретінде) ұсынылады.
Бұл хабарламада мына деректер толық қамтылуы шарт:
- есептелген жалақының жалпы сомасы және оның құрамдас бөліктері;
- жалақыдан ұсталған барлық ұсталымдардың мөлшері мен негіздері;
- ұсталған және аударылған міндетті зейнетақы жарналарының мөлшері;
- қызметкердің қолына тиетін түпкілікті ақша сомасы.
Жалақы кешіктірілсе, өсімпұл қалай есептеледі?
Еңбек немесе ұжымдық шартта белгіленген төлем мерзімі бұзылса немесе жалақы толық көлемде төленбесе, жұмыс беруші Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады. Мұндай жағдайда жұмыс беруші негізгі қарыз сомасын ғана емес, төлем кідіртілген әрбір күнтізбелік күн үшін өсімпұлды да бірге төлеуге міндеттеледі.
Өсімпұл міндеттеме орындалған күнгі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің 1,25 еселенген базалық мөлшерлемесі негізінде есептеледі. Төлем мерзімі өткен әрбір күнтізбелік күнге есептелетін өсімпұл жалақы аударылуға тиіс күннен кейінгі күннен басталып, берешек толық өтелген күнмен аяқталады.
Жұмыстан босатылған кездегі есеп айырысу
Еңбек шарты тоқтатылған жағдайда қызметкерге тиесілі барлық сома шарт тоқтатылғаннан кейінгі үш жұмыс күнінен кешіктірілмей толық төленуі керек. Бұл мерзім күнтізбелік емес, нақты жұмыс күндерімен есептеледі.
Үш жұмыс күнінің талабы бұзылған жағдайда да жұмыс берушіге дәл сондай қаржылық міндеттеме жүктеледі. Жұмыскерге тиесілі сомаларды төлеу күніне белгіленген Ұлттық Банктің 1,25 еселенген базалық мөлшерлемесі бойынша берешек мерзімі өткен әрбір күнтізбелік күн үшін өсімпұл қосылып төленеді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі