Жалдау шарты жасалғанда тараптар көбіне төлем мөлшері мен оның мерзіміне ғана назар аударады. Алайда жалға берілетін мүліктің нақты сипаттамасы құжатта анық жазылмаса, қол қойылған келісімнің өзі заң жүзінде жасалмаған болып қалуы әбден мүмкін.
Жалдау объектісін анықтау: заң талабы не дейді?
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 542-бабына сәйкес, мүліктік жалдау шартында жалға алушыға берілуге тиісті мүлікті анықтауға мүмкіндік беретін нақты деректер көрсетілуге тиіс. Бұл — заңның міндетті әрі қатаң талабы.
Жалға берілетін нысанды басқа осы тектес заттардан ажыратып алуға болатын белгілер құжатта тайға таңба басқандай айқын көрсетілуі қажет. Егер мүліктің нақты қандай нысан екені шарт мәтінінен түсініксіз болса, келісімнің заңды күшіне қауіп төнеді.
Мүлік нақтыланбаса, шарт неге жасалмаған деп саналады?
Заң нормасы бұл ретте салдарды ашық көрсетеді: егер шартта мүлікті анықтауға мүмкіндік беретін нақты деректер болмаса, мүліктік жалдауға берілетін объект туралы талап өзара келісілмеген деп есептеледі. Ал жалдау объектісі келісілмеген жағдайда, тиісті шарт мүлде жасалмаған деп саналады.
Шарттың жасалмаған деп танылуы — тараптар арасында ешқандай заңды міндеттеме туындамағанын білдіреді. Мұндай жағдайда шартта жазылған өзге міндеттемелер мен талаптарды орындауды заңды негізде талап ету мүмкін болмайды.
Тараптар ескеруге тиіс практикалық сабақ
Бұл ереже жалға берушіге де, жалға алушыға да бірдей қатысты. Егер тараптар арасында келіспеушілік туындаса, бір тарап мүліктің нақты анықталмағанын алға тартып, шарттың күші жоқ екенін дәлелдеуге тырысуы мүмкін.
Мүлік тиісті деңгейде сипатталмаса, оны пайдалану, қабылдап алу немесе қайтару барысында пайда болған дауларды шарт ережелерімен қорғау мүмкін болмай қалады. Сондықтан кез келген мүліктік жалдау шартын ресімдеген кезде объектіні дәл сәйкестендіруге қажетті барлық мәліметтерді егжей-тегжейлі жазу қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі