I санаттағы объектілерді пайдаланатын операторлар қоршаған ортаға тигізетін әсер салдарларын жою үшін міндеттемелерін қаржылай қамтамасыз етуге тиіс. Осындай тетіктердің бірі ретінде кепілдік қолданылады: егер кәсіпорын өзіне жүктелген міндеттерді уақытында орындамаса, мемлекет алдындағы қаржылық жауапкершілік кепіл болған ұйымға өтеді.
Кімдер кепіл бола алады?
Кепілдік беру құқығы кез келген ұйымға берілмейді. Заңнама талаптарына сәйкес, мына субъектілер кепіл бола алады:
- Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктері;
- Шетелдік банктер;
- Акциялары бағалы қағаздардың ұйымдастырылған нарығында айналыста болатын ұйымдар.
Егер кепіл ретінде шетелдік банк немесе акциялары биржада айналымдағы ұйым тартылса, олар қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган бекіткен шетел валютасындағы ең төмен жеке кредиттік рейтинг талаптарына сай келуі шарт.
Құжатты ресімдеу және ұсыну талаптары
Кепілдік уәкілетті орган бекітетін үлгілік нысанға сай қазақ және орыс тілдерінде беріледі. Егер кепілдікті шетелдік тұлға ұсынса, ол шет тілінде жасалуы мүмкін, алайда оның қазақ және орыс тілдеріне дұрыс аударылғанын нотариус куәландыруға тиіс.
І санаттағы объект операторы кепілдікті қабылдату үшін тиісті өтініш пен кепілдік шартын уәкілетті органға жолдайды. Мемлекеттік орган өтініш тіркелген күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей шешім қабылдайды: кепілдікті қабылдайды немесе жазбаша (электрондық) нысанда уәжді бас тарту хатын береді.
Кепілдікті қабылдаудан бас тарту негіздері
Уәкілетті орган үш жағдайда кепілдікті қабылдаудан бас тартуға құқылы:
- Кепілдік шарты Қазақстан Республикасының заңнама талаптарына сай келмесе;
- Кепіл субъектісі белгіленген қаржылық немесе рейтингтік талаптарға сәйкес болмаса;
- Кепіл бұған дейін уәкілетті органның тиесілі сомаларды төлеу туралы талабын орындамаған болса (сот осындай талапты заңсыз деп таныған жағдайлар бұған кірмейді).
Банктің кепілдік жөніндегі міндеттемесі мерзімсіз емес: ол I санаттағы объектіні пайдалану салдарларын жою жұмыстары толық аяқталғаннан кейін ғана тоқтатылады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі