Оңалту және банкроттық рәсімдерінің заң талаптарына сай жүргізілуін қадағалау – борышкер мен кредиторлардың құқығын қорғаудың негізгі тетігі. Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңының 17-бабы осы саладағы мемлекеттік бақылаудың нақты шеңбері мен оның қандай нысандарда жүзеге асырылатынын белгілейді.
Мемлекеттік бақылау қалай жүргізіледі?
Заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік бақылау үш негізгі тетік арқылы іске асырылады:
- тексеру;
- бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау;
- бақылау субъектісіне (объектісіне) бармай профилактикалық бақылау.
Бұл бақылау шаралары рәсімдерге қатысушылардың заң нормаларынан ауытқуына жол бермеуді және анықталған кемшіліктердің дер кезінде алдын алуды көздейді.
Бақылауды ұйымдастырудың құқықтық негіздері
Бақылау түрлерінің реттелу тәртібінде өзара айырмашылықтар бар. Заңнамаға сәйкес, бақылау жүргізу мынадай заң талаптарына сүйенеді:
- Тексеру және бақылау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы жүргізілетін профилактикалық бақылау тікелей Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сай ұйымдастырылады.
- Ал субъектіге бармай жүргізілетін профилактикалық бақылау бір мезгілде әрі Кәсіпкерлік кодексінің, әрі «Оңалту және банкроттық туралы» Заңның талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Мұндай қадам кәсіпкерлік қызметке араласу шегін заң жүзінде шектеп, қадағалаудың ашықтығы мен бірізділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Заңнамаға күтілетін өзгерістер
Оңалту және банкроттық заңнамасына мемлекеттік бақылау жүйесін одан әрі жетілдіруге бағытталған түзетулер қабылданған. Атап айтқанда, 17-баптың 1 және 2-тармақтарына өзгеріс енгізу көзделген. Бұл нормалар 2026 жылғы 23 шілдеде қабылданған № 352-VIII ҚР Заңы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң өз күшіне енеді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі