Жұмыскердің өмірі мен денсаулығы тікелей еңбек ортасының дұрыс ұйымдастырылуына байланысты. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде жұмыс орындарының қауіпсіздік талаптары нақты белгіленген: кәсіпорын аумағындағы ғимараттардан бастап құрал-жабдықтарға дейін арнайы нормаларға сай болуға тиіс. Еңбек жағдайын тиісті деңгейде қауіпсіз етпегені үшін жұмыс беруші заң бойынша жауапты болады.
Ғимараттар мен жұмыс жабдықтарына қойылатын талаптар
Жұмыс орындары орналасқан кез келген ғимарат немесе құрылыс өздерінің функционалдық мақсатына толық сай келуі және еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау талаптарын қанағаттандыруы шарт. Бұл — өндірістік немесе кеңселік нысандардың құрылысы жұмыс процесіне бейімделген әрі қызметкерлер үшін қатерсіз болуы керек деген сөз.
Жұмыс барысында қолданылатын жабдықтарға да қатаң ережелер жүктеледі:
- жабдық өзінің түрі үшін бекітілген қауіпсіздік нормаларына сай болуға тиіс;
- оның тиісті техникалық паспорты немесе сертификаты болуы міндетті;
- жабдықта ескерту белгілері мен жұмыскерлерді сақтайтын қоршаулар немесе қорғау құрылғылары қарастырылуы қажет.
Авариялық шығу жолдары мен қауіпті аймақтар
Төтенше жағдай кезінде жұмыскерлердің қауіпсіз жерге шығуы өмірлік маңызға ие. Сондықтан үй-жайдан шығатын және авариялық жолдар міндетті түрде арнайы белгіленіп, үнемі ашық, бос күйінде тұруы керек. Мұндай дәліздер мен есіктер тікелей ашық ауаға немесе арнайы қауіпсіз аймаққа шығаруға тиіс.
Жұмыс сипатына қарай адамға қауіп төндіретін аймақтар айқын белгіленіп, оларға бөгде адамдардың кіруін бөгейтін құрылғылармен жабдықталады. Бұған қоса, ұйым аумағында жаяу жүргіншілер мен технологиялық көліктердің жүріп-тұруы қауіпсіз ұйымдастырылуы қажет.
Үй-жайдағы санитариялық талаптар және мердігерлік бақылау
Жұмыс орындары орналасқан жабық үй-жайлардағы температура, жарық деңгейі және желдеткіш жұмыс уақыты кезінде санитариялық-эпидемиологиялық талаптарға сәйкес келуі шарт. Бұл көрсеткіштердің бұзылуы қызметкердің еңбек ету қабілетіне ғана емес, оның денсаулығына да кері әсер етеді.
Егер құрылыс алаңында бір мезгілде екі немесе одан көп ұйым жұмыс жүргізіп жатса, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарының сақталуын үйлестіру бас мердігерге жүктеледі. Бұл ретте ортақ аумақтағы қауіпсіздік тәртібіне бас мердігер тікелей жауап береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі