Мемлекет қаржысына салынатын ғимараттар мен нысандардың сапасы көбіне жобалық шешімдерге тікелей байланысты. Қазақстан Республикасының Құрылыс кодексінің 101-бабына сәйкес, осындай құрылыстарға арналған үлгілік шешімдер мен дайын құжаттамаларды жүйелеу үшін құрылыс жобаларының мемлекеттік банкі жұмыс істейді. Бұл тетік бюджет қаражатын тиімді пайдалануға және жобалау сатысында уақыт үнемдеуге бағытталған.
Мемлекеттік банкті жүргізуге жауапты ұйым және оның негізгі рөлі
Құрылыс жобаларының мемлекеттік банкін қалыптастыру және оны жүргізу міндеті тікелей мемлекеттік сараптама ұйымына жүктелген. Аталған ұйым тек деректерді жинақтап қана қоймай, жергілікті жердің ерекшелігіне байланыстыру үшін үлгілік жобалар мен дайын жобалау-сметалық құжаттаманы сұратушыларға ұсыну қызметін де атқарады.
Бұл қызметтің барлық тәртібі өз бетінше емес, арнайы бекітілген талаптарға сүйенеді. Заң талабына сай, мемлекеттік банкті жүргізу мен құжаттаманы беру сәулет, қала құрылысы және құрылыс істері жөніндегі уәкілетті орган әзірлейтін және бекітетін қағидалар негізінде ғана жүзеге асырылады.
Үлгілік құжаттаманы алу тәртібі: өтеусіз негіз
Жобалау үдерісіндегі маңызды құқықтық кепілдіктердің бірі — құжаттаманың қолжетімділігі. Мемлекеттік сараптама ұйымы құрылыс жобаларының мемлекеттік банкінен байланыстыру үшін үлгілік жобалар мен жобалау-сметалық құжаттаманы өтеусіз негізде береді.
Бұл норма жобалаушылар мен тапсырыс берушілердің дайын техникалық шешімдерді алуы үшін мемлекеттік сараптама ұйымына ақы төлеу міндетін алып тастайды. Нәтижесінде, типтік нысандарды жобалау кезінде сметалық шығындарды оңтайландыруға тікелей мүмкіндік туады.
Мемлекеттік банкті кімдер пайдалана алады?
Заңнама құрылыс жобаларының мемлекеттік банкін пайдаланушылардың нақты шеңберін айқындайды. Бұл қордың қызметін кез келген жеке құрылыс салушы емес, мемлекеттік инвестициялар есебінен құрылыс жүргізетін тұлғалар ғана пайдаланады.
Осылайша, мемлекет қатысатын бағдарламалар немесе бюджеттен тікелей қаржыландырылатын әлеуметтік, инфрақұрылымдық құрылыстарды жүзеге асырушылар осы банктегі тексерілген үлгілік жобаларды алып, оларды тиісті аумаққа байланыстыру жұмыстарын заңды түрде бастай алады.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі