Қаржылық қиындыққа тап болған компания немесе жеке кәсіпкер сотқа оңалту немесе банкроттық рәсімін сұрап жүгінгенде, тек өтініш жазумен шектелмейді. Мұндай арыздың заңды күші оған бекітілетін дәлелдемелер мен есептердің толықтығына тікелей байланысты. Заң талабына сай рәсімделмеген өтініш сотта қаралмай, істің тоқтап қалуына немесе қабылданбауына әкелуі мүмкін.
Банкрот деп тану туралы өтінішке тіркелетін негізгі құжаттар
«Оңалту және банкроттық туралы» заңның 42-бабына сәйкес, борышкер өз бастамасымен өзін банкрот деп тануды сұрағанда, ең алдымен мемлекеттік баждың төленгенін және өзінің орнықты төлем қабілетсіздігін дәлелдейтін құжаттарды өткізуге міндетті. Мұнымен қоса, талап-арыз негізделетін барлық нақты мән-жайлар қағаз жүзінде тиянақталуы шарт.
Өтінішке келесі міндетті құжаттар қоса тіркеледі:
- борышкер – дара кәсіпкердің немесе заңды тұлға мүлкі иесінің, құрылтайшысының сотқа жүгіну туралы ресми шешімі;
- құрылтайшылық құжаттардың көшірмелері;
- борышкер мен уақытша басқарушы өкілеттігін атқаратын әкімші арасында жасалған келісім көшірмесі;
- соттардың өндірісіне қабылданған талап қоюлар, сот бұйрығын шығару туралы арыздар және даусыз (акцептсіз) есептен шығару талаптары туралы деректер;
- еңбекке ақы төлеу бойынша берешек болған жағдайда, банкроттық ісіне қатысатын өкілді жасырын дауыс берумен сайлаған қызметкерлер жиналысының (конференциясының) хаттамасы;
- егер борышкер табиғи монополия субъектісі болса, тиісті уәкілетті органның хабарлама алған күннен бастап жеті жұмыс күнінен аспайтын мерзімде берген қорытындысы.
Қаржылық есептілік және қарыздар тізбесі
Сотқа ұсынылатын мәліметтердің ішіндегі ең көлемдісі әрі маңыздысы — қаржылық жағдайды айқындайтын құжаттар. Өтініш берілген күнге және өтініш берілген жылдың басындағы қаржылық есептілік міндетті түрде өткізіледі. Сондай-ақ заңда көзделген реттерде оның алдындағы жылдың басындағы есеп те сұралады.
Бұған қоса, борышкер барлық кредиторлар мен дебиторлардың толық тізімін дайындайды. Бұл тізімде берешектің нақты сомалары, олардың түзілген уақыты, әрбір контрагенттің ЖСН немесе БСН нөмірі, аты-жөні не толық атауы мен заңды мекенжайы анық көрсетілуі тиіс.
Оңалту рәсімін қолдану кезіндегі құжаттар
Егер кәсіп иесі бизнесін толық жабуды емес, оңалту шаралары арқылы сауықтыруды мақсат етсе, ол орнықты емес, уақытша төлем қабілетсіздігін дәлелдеуі керек. Оңалту туралы өтінішке мемлекеттік баж төлемімен қатар мекеме иесінің немесе құрылтайшысының тиісті шешімі, қаржылық есептілік, кредиторлар мен дебиторлар тізбесі, құрылтай құжаттары, сондай-ақ уақытша әкімшімен жасалған келісім қоса беріледі.
Ал заңның 95-1-бабының 4-тармағы аясында жүгінгенде қосымша келісілген оңалту жоспары, бұл жоспарды бекіткен кредиторлар жиналысының хаттамасы және банкроттықты басқарушының кәсіпорынның қаржылық орнықтылығы туралы сараптамалық қорытындысы талап етіледі. Сондай-ақ оңалтуды тоқтатып, банкроттыққа көшу туралы оңалтуды басқарушының өтінішіне кредиторлар жиналысының хаттамасы мен борышкердің қаржылық орнықтылықтың ІІІ сыныбына жататындығы туралы қорытынды тіркеледі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі