Борышкердің ресми жалақысы немесе тұрақты табысының болмауы оны алимент төлеу міндетінен құтқармайды. Мұндай жағдайда заң сот орындаушысына қарыз сомасын республикалық орташа жалақыға сүйене отырып есептеуге және борышкердің жеке мүлкіне өндіріп алу шараларын қолдануға тікелей міндет жүктейді.
Үш ай табыс түспесе сот орындаушысы қандай шара қабылдайды?
Егер алимент төлемдерін борышкердің жалақысынан не өзге кірістерінен үш ай бойы өндіріп алу мүмкін болмаса, сот орындаушысы істі созбай, берешекті айқындау туралы қаулы шығарады. Бұл ретте алимент бойынша берешек көлемі тоқсан сайын қайта нақтыланып отырады.
Берешек айқындалған сәттен бастап сот орындаушысы үш жұмыс күні ішінде шығарған қаулысын танысу үшін екі тарапқа да жолдауға тиіс. Осы кезеңнен бастап мынадай шаралар қабылданады:
- Атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету тетіктері іске қосылады;
- Заңмен тыйым салынған тізбеге кірмейтін борышкердің кез келген мүлкінен мәжбүрлеп өндіріп алу туралы қаулы шығарылады;
- Борышкер берешекті толық өтеген жағдайда ғана оның мүлкі мен құқықтарына қолданылған барлық шектеулер тоқтатылады.
Жұмыссыз азаматтардың алимент қарызы қалай есептеледі?
Сот орындаушысы қарыз мөлшерін ең алдымен борышкердің төлем жүргізілмеген уақытта нақты алған жалақысы немесе табысы бойынша белгілейді. Алайда адам ресми түрде жұмыс істемесе немесе өзінің табысын растайтын құжаттарды өткізбесе, ай сайынғы төлемдер басқа тәртіппен жүреді.
Мұндай жағдайда берешек сомасы өндіріп алу жүргізілген уақыттағы Қазақстан Республикасындағы орташа айлық жалақы мөлшеріне негізделіп есептеледі. Демек, табысын жасырып немесе жұмыссыз жүрген борышкерлер үшін төлем мөлшері азаймайды, керісінше елдегі орташа көрсеткіш бойынша жинақталып, ауқымды қарызға айналуы мүмкін.
Мүгедектігі бар адамдарға қатысты ереже
Мүгедектігі бар борышкерлер үшін төлемдерді айқындаудың өзіндік тәртібі қарастырылған. Олардың алимент берешегі келесі көздерден ұсталады:
- Жұмыс істейтін болса — ай сайынғы жалақысынан және өзге де тапқан кірістерінен;
- Жұмыс істемейтін болса — бюджет қаражатынан немесе Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін ай сайынғы жәрдемақылары мен әлеуметтік төлемдерінен.
Төлеуден қасақана жалтарудың салдары
Егер алимент бойынша қарыз міндеттемеден қасақана жалтару салдарынан жинақталса, борышкер негізгі сомамен ғана құтыла алмайды. Бұл ретте берешек сомасына «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодекстің 171-бабының 1-тармағына сәйкес арнайы тұрақсыздық айыпақы қоса есептеледі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі