Өндірісте немесе қызмет барысында төтенше жағдай орын алғанда жұмыс берушіге жүктелетін жауапкершілік күрт артады. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 187-бабына сәйкес, кәсіпорын басшылығы оқиға салдарын жоюмен ғана шектелмей, оны заң талабына сай ресми түрде тергеп-тексеруге толық жағдай жасауға тиіс.
Жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру барысындағы басты міндеттер жедел әрекет етуден, құзырлы органдарды уақтылы құлақтандырудан және арнайы комиссияның толыққанды жұмысын өз қаражаты есебінен ұйымдастырудан тұрады.
Оқиға орнындағы жедел әрекеттер
Еңбек қауіпсіздігіне байланысты оқиға болған сәтте жұмыс беруші кешіктірместен мына шараларды орындауға міндетті:
- Зардап шеккен адамға алғашқы медициналық көмек көрсету және қажет болған жағдайда оны денсаулық сақтау ұйымына жеткізуді ұйымдастыру;
- Оқиға орнындағы жағдайды (құрал-жабдықтар мен механизмдердің қалпын) бастапқы күйінде сақтау және фотосуретке түсіру. Бұл талап басқа адамдардың өміріне қауіп төндірмейтін немесе үздіксіз өндірістік процесті тоқтату апатқа әкелмейтін жағдайда ғана орындалады;
- Зардап шеккен қызметкердің жұбайын немесе жақын туыстарын дереу хабардар ету;
- Арнайы тергеп-тексеру жөніндегі комиссия мүшелерін оқиға болған жерге кедергісіз жіберу.
Хабарлау мерзімдері және құзырлы органдар
Заңнама бойынша жұмыс беруші бір тәулік ішінде уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысан бойынша тиісті мекемелерге ресми хабарлама жіберуге тиіс. Олардың қатарына еңбек жөніндегі уәкілетті органның аумақтық бөлімшесі, жұмыскерлердің өкілдері, сондай-ақ жағдайға байланысты өзге де құрылымдар кіреді:
- Қауіпті өндірістік нысандардағы оқиғалар кезінде — өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы ведомствоның аумақтық органына;
- Кәсіптік ауру немесе улану деректері бойынша — санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылық саласындағы бөлімшеге;
- Арнайы тергеп-тексеруге жататын жағдайларда — тиісті құқық қорғау органдары мен ведомстволық қадағалау органдарына.
Сонымен қатар, жұмыс беруші өзіне оқиға туралы белгілі болған сәттен бастап дереу, бірақ үш жұмыс күнінен кешіктірмей, қызметкерді жазатайым оқиғалардан сақтандыру шартын жасасқан сақтандыру ұйымына хабар беруі шарт.
Комиссия жұмысын қамтамасыз ету
Жазатайым оқиғаны тексеруші комиссияның талабы бойынша жұмыс беруші барлық шығынды өз қаражаты есебінен өтейді. Бұған техникалық есептеулер мен зертханалық зерттеулер жүргізу, сарапшыларды тарту, оқиға орнын фотоға түсіру мен сызбаларын жасау жатады. Сондай-ақ комиссия мүшелеріне көлік, қызметтік үй-жай, байланыс құралдары мен жеке қорғаныш киімдері беріледі.
Тергеудің объективті өтуі үшін жұмыс орнының жай-күйін сипаттайтын құжаттар, қауіпсіздік нұсқаулықтарының журналдары, куәгерлерден жауап алу хаттамалары, медициналық қорытындылар және мемлекеттік инспекторлардың бұрын берген нұсқамалары толық көлемде ұсынылуы қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі