Қала құрылысы мен сәулет жобаларын жүзеге асыру кезінде тарихи-мәдени мұра объектілерін сақтау — заңмен бекітілген негізгі талаптардың бірі. Құрылыс кодексінің нормаларына сәйкес, тарих пен мәдениет ескерткіштері және табиғи ландшафттар орналасқан аумақтарда кез келген құрылыс қызметіне қатаң шектеу қойылуы немесе оған мүлдем тыйым салынуы мүмкін.
Құрылыс қызметіндегі басты шарт: мұра мен ортаның сақталуы
Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі тарих пен мәдениет ескерткіштері, сондай-ақ заңнамаға сәйкес табиғи ландшафт деп танылған аумақтар мен объектілердің сақталу жағдайларына негізделуге тиіс. Бұл қағидат құрылыс жоспарларын жасағанда және нысандарды салғанда тарихи немесе табиғи құндылығы бар кеңістікті бастапқы сипатынан айырмау қажеттігін білдіреді.
Құрылыс жұмыстары кез келген тарихи нысанның немесе табиғи кешеннің тұтастығына зиян келтірмейтіндей деңгейде ғана ұйымдастырылуы шарт. Егер жоба аталған объектілердің сақталу талаптарына қайшы келсе, оны іске асыруға жол берілмейді.
Ерекше реттеу шекаралары және қолданылатын шектеулер
Тарих пен мәдениет ескерткіштері және табиғи ландшафттар орналасқан аумақтарда арнайы ерекше реттеу шекаралары белгіленеді. Мұндай шекаралар қорғалатын объектілерді рұқсатсыз немесе ретсіз жүргізілетін құрылыс әсерінен сақтау мақсатында енгізіледі.
Аталған шекаралардың шегінде сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметіне қатысты мынадай шаралар қарастырылған:
- құрылыс қызметіне толықтай тыйым салу;
- сәулет және құрылыс жұмыстарының ауқымына, биіктігіне немесе сипатына шектеу қою.
Бұл аймақта өз бетінше жаңа ғимарат тұрғызуға немесе табиғи ортаның ландшафтын өзгертуге тыйым салынуы ықтимал.
Ерекше аймақтарда жер пайдалану тәртібі
Ерекше реттеу шекараларының шегінде жерді пайдалану тәртібі Қазақстан Республикасының заңнамасымен реттеледі. Жер учаскесінің иелері мен құрылыс салушылар аталған аумақтағы шектеулерді ескеруге міндетті.
Практикалық тұрғыдан алғанда, құрылыс салушылар немесе жер пайдаланушылар жобаны бастамас бұрын таңдалған учаскенің ерекше реттеу шекараларына кіретін-кірмейтінін нақтылап алуы қажет. Бұл талапты ескермеу құрылысты тоқтату немесе жерді мақсатына сай пайдаланбау бойынша заңдық кедергілерге әкелуі мүмкін.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі