Жылжымайтын мүлікке құқықты рәсімдеу барысында құжат тапсыру кезеңінің өзінде кедергілер туындауы мүмкін. Тіркеуші орган ұсынылған құжаттарды кез келген себеппен қайтара алмайды: заңнамада құжаттарды қабылдаудан бас тартудың нақты және шектеулі негіздері белгіленген.
Құжаттарды қабылдаудан бас тартуға не себеп болады?
«Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңның 25-бабына сәйкес, мынадай жағдайларда құжаттарды қабылдауға жол берілмейді:
- Өтініш берушіге байланысты кемшіліктер: өтінішті тиісті құқығы жоқ тұлға жасаса не өтініш берушінің я оның уәкілетті өкілінің жеке басын куәландыратын құжаттар болмаса;
- Құжаттағы механикалық не мәтіндік ақаулар: қағаздарда тазарту, қосып жазу, сызылған сөздер немесе өзге де келісілмеген түзетулер кездессе;
- Өтініш нысанының қателері: мемлекеттік тіркеуге тапсырылатын өтініш нысандары тиісті тәртіппен дұрыс толтырылмаса;
- Құжаттар топтамасының толық болмауы: аталған Заңның 21-бабының 2, 3 және 3-1-тармақтарында бекітілген талаптарға сай тіркеуге қажет құжаттардың толық пакеті берілмесе;
- Заңнамаға қайшы келу: ұсынылған құжаттардың нысаны мен мазмұны Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес келмесе;
- Тіркеуге кедергі келтіретін ауыртпалықтар: мүлікке қатысты құқықты немесе оның ауыртпалықтарын мемлекеттік тіркеуге тікелей тыйым салатын, рәсімдеуге жол бермейтін өзге ауыртпалықтардың болуы.
Бас тарту рәсімі және құжаттардың тағдыры
Егер тіркеуші орган құжаттарды қабылдаудан бас тартса, кіріс құжаттарын есепке алу кітабына ешқандай жазба түсірілмейді. Яғни, тіркеу өндірісі басталған болып есептелмейді.
Өтініш иесі құжатты қабылдамау себебін ресми түрде жазбаша талап етуге құқылы. Мұндай жағдайда құжат қабылдаушы орган бас тарту себептерін нақты көрсете отырып, ресми хабарлама береді. Уәкілетті орган белгілеген тәртіпке сай, сол хабарламаның, берілген өтініш пен оған тіркелген құжат көшірмелері мұрағаттық сақтауға қойылады.
Шешімге шағым жасау тәртібі
Тіркеу органының құжаттарды қабылдаудан бас тартуы әрқашан түпкілікті үкім емес. Егер өтініш беруші аталған бас тартуды негізсіз немесе құқыққа қайшы деп тапса, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен бұл әрекетке шағым түсіре алады.
Іс жүзінде мұндай жағдайларға тап болмас үшін құжаттардағы түзетулердің болмауын, жеке басты растайтын куәліктер мен өкілеттіктердің дұрыстығын және өтініш бланкілерінің сауатты толтырылуын тапсыру сәтіне дейін мұқият тексерген абзал.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі