Акционерлік қоғамда шешім қабылдаудың заңдылығы акционерлердің жалпы жиналысын ұйымдастыру ережелерінің мүлтіксіз орындалуына тікелей байланысты. Қатысу тәртібімен өткізілетін жиналыс заңнамаға, қоғам жарғысына, ішкі құжаттарға немесе жиналыстың тікелей шешіміне сәйкес ұйымдастырылады.
Қатысушыларды тіркеу және өкілеттіктерді тексеру
Жиналыс ашылғанға дейін оған келген барлық акционерлер мен олардың өкілдері міндетті түрде тіркеуден өтеді. Тіркелмеген қатысушы кворумды анықтау кезінде есепке алынбайды және оған дауыс беру құқығы берілмейді. Егер акционердің атынан сенім білдірілген тұлға келсе, ол өз өкілеттігін растайтын ресми сенімхатты көрсетуге міндетті.
Аралас дауыс беру қолданылатын жиналыстарда мынадай маңызды қағидалар сақталады:
- кворумды айқындау кезінде сырттай дауыс берген акционерлердің бюллетеньдері толық есепке алынады;
- бұрын сырттай бюллетень жіберген акционер жиналысқа өзі қатысуға келсе, оның алдыңғы жіберген бюллетені кворум мен дауыстарды есептеу кезінде күшін жояды және ескерілмейді.
Қоғамның артықшылықты акцияларына иелік ететін акционерлер де жиналысқа қатысып, күн тәртібіндегі мәселелерді талқылауға құқылы. Ал өзге тұлғаларға қатысты шектеулер болмаса, олар жиналысқа шақырусыз келе алады, бірақ сөз сөйлеу құқығы жарғымен немесе жиналыс шешімімен ғана айқындалады.
Жиналыстың ашылуы және басқару құрамын сайлау
Жиналыс кворум болған жағдайда алдын ала хабарланған уақытта ашылады. Барлық акционерлер тіркеліп, хабардар болып және уақытты өзгертуге ешкім қарсылық білдірмеген ерекше жағдайларды қоспағанда, жиналысты белгіленген уақыттан бұрын ашуға заңмен тыйым салынған.
Жиналыс жұмысын ұйымдастыру үшін төраға (немесе төралқа) мен хатшы сайланады. Бұл мәселе бойынша дауыс беру кезінде, егер жарғыда өзгеше көзделмесе, «әрбір акционерге – бір дауыс» қағидаты қолданылып, шешім қатысушылар санының қарапайым көпшілік даусымен қабылданады. Егер жиналысқа қатысушы акционерлердің барлығы бірдей атқарушы орган құрамына кірмейтін болса, атқарушы орган мүшелеріне жиналысқа төрағалық етуге рұқсат берілмейді.
Жұмыс регламенті және жиналысты жабу тәртібі
Жиналыс барысында төраға жарыссөзді тоқтату немесе дауыс беру әдісін өзгерту жөніндегі ұсыныстарды дауысқа сала алады. Сонымен қатар, төраға регламентті бұзу немесе жарыссөз тоқтатылған жағдайлардан басқа уақытта талқылауға қатысушылардың сөз сөйлеуіне заңсыз бөгет жасамауы тиіс.
Жиналыс барысында қажет болған жағдайда үзіліс жариялауға, жұмыс мерзімін ұзартуға және күн тәртібіндегі жекелеген сұрақтарды келесі күнге ауыстыруға болады. Жиналыс тек күн тәртібіндегі барлық мәселелер қаралып, олар бойынша нақты шешімдер қабылданған соң ғана жабылды деп есептеледі. Ал хаттамада көрсетілген деректердің толық әрі дұрыс толтырылуына жалпы жиналыс хатшысы тікелей жауап береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі