Жылжымайтын мүлікке құқықты ресімдеу кезінде азаматтар үшін басты мәселе — тіркеу фактісінің қалай расталатынын білу. Заң бойынша тіркеуші орган өтініш берушіге құқықтың бекітілгенін ресми түрде куәландыруға міндетті, ал оның тәсілі тіркеудің қалай өткізілгеніне тікелей байланысты.
Құқық белгілейтін құжаттағы жазба арқылы растау
Цифрлық тіркеуден тыс жағдайларда мемлекеттік тіркеу жүргізілгенін куәландыру дәстүрлі тәртіппен орындалады. Тіркеуші орган тіркеуге ұсынылған құқық белгілейтін құжаттың өзіне арнайы жазба жасайды. Бұл белгі аталған шарт немесе акт бойынша мүліктік құқық мемлекеттік деңгейде ресми рәсімделгенін дәлелдейді.
Цифрлық тіркеудің заңдық күші
Егер тіркеу цифрлық форматта жүзеге асырылса, қағаз құжатқа қолмен жазба жасалмайды. Бұл жағдайда мемлекеттік тіркеу уәкілетті орган белгілеген тәртіппен расталады.
Процестің заңдылығын құқықтық кадастрдың цифрлық жүйесі қамтамасыз етеді. Тіркеу фактісі құқықтық кадастр жүйесінен тіркеуші органның электрондық цифрлық қолтаңбасымен (ЭЦҚ) куәландырылған хабарлама жіберу арқылы нақтыланады. Мұндай цифрлық хабарлама тіркеу аяқталғанын заң жүзінде толық айғақтайды.
Кооперативтерде меншік құқығы туралы куәлік қашан беріледі?
Заңнамада меншік құқығы туралы куәлік берілетін нақты жағдайлар айқындалған. Бұл қағида тұтыну кооперативтері арқылы мүлікке қол жеткізген тұлғаларға арналған.
Атап айтқанда, құқықтар мынадай кооперативтерде пай жарнасын толық көлемде енгізу туралы құжаттар негізінде тіркелсе, тіркеуші орган өтініш берушіге жылжымайтын мүлікке меншік құқығы (немесе өзге де заттай құқық) туралы куәлік беруге міндетті:
- тұрғын үй-құрылыс кооперативтері;
- саяжай кооперативтері;
- гараж кооперативтері;
- өзге де тұтыну кооперативтері.
Демек, пай жарнасы толық өтелген жағдайда меншік иесі тіркеуші органнан заңды мәртебесін бекітетін тиісті куәлікті талап етуге толық құқылы.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі