Жер қойнауы кеңістігін пайдалану құқығы белгілі бір уақыт аралығына беріледі. Қазақстан заңнамасына сәйкес, жер қойнауы кеңістігін пайдалануға арналған лицензияның мерзімі қатарынан жиырма бес жылдан аспайды. Дегенмен жер қойнауын пайдаланушы өзінің қызметін одан әрі жалғастырғысы келсе, аталған құжаттың қолданылу кезеңін заңда белгіленген қағидалар бойынша ұзарта алады.
Лицензия мерзімін ұзартудың негізгі шарттары
Лицензия мерзімін ұзарту жер қойнауын пайдаланушының тікелей өтініші негізінде ғана жүзеге асады. Бұл ретте ұзарту кезеңі құжаттың бастапқы мерзімінен аспауы шарт. Яғни, лицензия бастапқыда қанша уақытқа берілсе, бір мәрте ұзарту кезіндегі сұралатын мерзім де осы межеден асып кетпеуі қажет.
Сонымен бірге заң талабы ұзарту санына ешқандай шектеу қоймайды. Тиісті шарттар мүлтіксіз орындалған жағдайда, өтініш беруші бұл мүмкіндікті бірнеше мәрте пайдалана алады. Бұл жер қойнауы кеңістігін ұзақ мерзімді мақсаттарда тұрақты игеруге құқықтық кепіл береді.
Өтініш беру тәртібі мен мерзімі қалай есептеледі?
Ұзарту жөніндегі өтініш жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті органға ұсынылады. Құжат осы уәкілетті орган бекітетін арнайы нысан бойынша ресімделуге тиіс.
Өтініш берудің нақты уақыттық шеңбері белгіленген: өтініш лицензия мерзімі аяқталғанға дейін бір жылдан ерте емес мерзімде берілуі керек. Бұл ереже мерзімді тым ерте мәлімдеуге жол бермейді.
Іс жүзінде өтінішті ведомство қарап жатқан аралықта қолданыстағы лицензияның мерзімі өтіп кетуі мүмкін. Заң нормасы мұндай жағдайда жұмыстың тоқтап қалмауын қамтамасыз етеді: ұзарту туралы өтінішті қарау кезеңінде лицензия өз күшін толық сақтайды. Ал жаңа ұзарту мерзімін есептеу алдыңғы кезең аяқталған күннен кейінгі күннен бастап жүргізіледі.
Лицензия мерзімін ұзартудан бас тарту негіздері
Заң талабы бойынша мемлекеттік орган мына үш жағдайда жер қойнауы кеңістігін пайдалануға арналған лицензияның мерзімін ұзартуға құқылы емес:
- мәлімделген ұзарту мерзімі заңның 1-тармағындағы талаптарға сәйкес келмесе (ұзарту кезеңі лицензияның бастапқы мерзімінен асып кетсе);
- ұзарту туралы өтінішті беру мерзімі бұзылса (лицензия мерзімі аяқталуға бір жылдан көп уақыт қалғанда тым ерте тапсырылса немесе уақыты өтіп кеткен соң ұсынылса);
- жер қойнауын пайдаланушы тарапынан лицензия шарттарының жойылмаған бұзушылықтары болса.
Сондықтан лицензия мерзімін ұзартуды жоспарлаған пайдаланушы өтініш беру мерзімін жіті қадағалап, бастапқы шектен аспайтын мерзім сұрауға және қабылдаған барлық міндеттемелерін алдын ала толық ретке келтіруге тиіс.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі