Салық төлеуші немесе салық агенті тексеру нәтижесіне шағым түсіргенде, даулы мәселенің мән-жайын нақтылау үшін уәкілетті орган арнайы тақырыптық салықтық тексеру тағайындауға құқылы. Бұл тетік шағымды қарау барысында фактілерді қайта зерделеп, шешімнің негізділігін тексеруге мүмкіндік береді.
Мұндай шара Салық кодексінің 198-бабымен реттеледі. Тексеруді тағайындау және жүргізу туралы тапсырма берілгенде, сондай-ақ оның қорытындысы бойынша тексеру актісі жасалған кезде алдын ала шешім шығару талап етілмейді. Тапсырманың өзінде қай мәселелер тексерілуге жататыны нақты жазылады.
Тексеруді кім жүргізеді және қашан бастайды?
Мүдделер қақтығысын болдырмау үшін заңнамада нақты шектеу қойылған. Тақырыптық тексеру жүргізу туралы тапсырма шағым жасалып отырған бастапқы тексеруді өткізген салық органына жүктелмейді. Тек бастапқы тексеруді уәкілетті салық органының өзі жүргізген жағдай ғана бұл ережеден тыс қалады.
Тиісті салық органы тапсырманы алған күннен бастап тексеруге кірісуі шарт. Заң бойынша осындай тексеру тапсырма түскен күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірілмей басталуға тиіс.
Қайта тексеру тағайындау негіздері
Егер жүргізілген тақырыптық тексеруден кейін де деректер жеткілікті дәрежеде айқын немесе толық болмаса, уәкілетті орган жаңа тексеру тағайындай алады. Сонымен қатар, бұрын тексерілген құжаттар мен мән-жайларға қатысты тың сұрақтар туындаған жағдайда да тексеру қайтадан тағайындалуы мүмкін.
Бұл тәртіп даудың барлық қыр-сырын жан-жақты қарап, салық төлеуші мен мемлекет арасындағы даулы тұстарды анықтауға бағытталған.
Тексеру қорытындысы шағым шешіміне қалай әсер етеді?
Уәкілетті орган салық төлеушінің шағымы бойынша түпкілікті шешім қабылдағанда тақырыптық немесе қайталама тақырыптық тексерулердің нәтижелерін ескереді. Дегенмен, уәкілетті органның тексеру нәтижелерімен келіспеуге құқығы бар.
Егер орган тексеру қорытындысын ескермеуге ұйғарса, оның бұл әрекеті міндетті түрде уәжді болуы, яғни келіспеу себептері негізделуі қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі