Қазақстанда жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу мерзімдері өтініш беру тәсіліне, мәміленің түріне және қойылатын талаптарға тікелей байланысты. Заңнамада әрбір жағдай үшін нақты уақыт шегі белгіленген: стандартты рәсімнен бастап цифрлық және жеделдетілген тәртіпке дейін түрлі мерзімдер қолданылады.
Стандартты тіркеу қанша уақыт алады?
«Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңның 23-бабына сәйкес, жалпы ереже бойынша құқықтар мен олардың ауыртпалықтарын мемлекеттік тіркеу тіркеуші органға өтініш түскен кезден бастап үш жұмыс күні ішінде жүргізіледі. Бұл мерзім заңда арнайы өзгеше тәртіп қарастырылмаған барлық негізгі жағдайларға таралады.
Егер өтініш иесі жеке қалауы бойынша жеделдетілген тәртіпті таңдаса, құқықтар мен ауыртпалықтарды тіркеу тіркеуші органға өтініш келіп түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірілмей аяқталуға тиіс.
Цифрлық тіркеу және нотариат куәландырмаған мәмілелер
Құқықтық жүйенің цифрлануы тіркеу рәсімдерін едәуір жылдамдатты. Заңда электрондық және жай жазбаша нысандағы мәмілелер үшін мынадай қысқа мерзімдер бекітілген:
- Цифрлық тіркеу: құқықтық кадастрдың цифрлық жүйесіне мемлекеттік тіркеу үшін ақы төленгені немесе төлемнен босатылғаны туралы растау түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірілмей орындалады;
- Нотариат куәландырмаған мәмілелер: егер мәміле цифрлық тәртіпке немесе мемлекеттік органдардың шектеулеріне жатпаса, өтініш тіркеуші органға түскен кезден бастап бір жұмыс күні ішінде тіркеледі.
Ауыртпалықтар мен заңдық талаптарды тіркеу ерекшеліктері
Мемлекеттік органдар мен өзге де уәкілетті тұлғалар салатын ауыртпалықтар және заңдық талаптар құқықтық тәуекелдерді дереу шектеуді талап етеді. Сондықтан заңнама мұндай өтініштер түскен бойда оларды дереу ресімдеуді міндеттейді.
Ал салынған ауыртпалықтар мен заңдық талаптардың тоқтатылуын мемлекеттік тіркеу тіркеуші органға тиісті өтініш келіп түскен сәттен бастап бір жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.
Жылжымайтын мүлікпен мәміле жасау кезінде аталған мерзімдерді нақты білу құжаттарды өткізу жоспарын дәл құруға және артық уақыт жоғалтудың алдын алуға мүмкіндік береді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі