Көппәтерлі тұрғын үйлердегі ортақ мүлікке құқықты заңдастыру кондоминиум объектісін ресми тіркеуден басталады. Тіркеу арқылы тұрғындар мен өзге де меншік иелерінің ортақ мүліктегі құқықтары құқықтық кадастрға енгізіліп, тұрғын үй кешенінің құқықтық мәртебесі айқындалады.
Тіркеуге кім өтініш бере алады?
Заңнама талаптарына сәйкес, кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу үшін тіркеуші органға жүгіну құқығы бірнеше тарапқа берілген. Атап айтқанда, өтінішті мына тұлғалар мен органдар бере алады:
- көппәтерлі тұрғын үй пәтерлері, тұрғын емес үй-жайлары, орынтұрақ орындары мен қоймалары меншік иелерінің кемінде екеуі;
- көппәтерлі тұрғын үй мүлкінің меншік иелері бірлестігінің төрағасы;
- жергілікті атқарушы орган;
- көппәтерлі тұрғын үйдің тапсырыс берушісі немесе құрылыс салушысы.
Тіркеуші орган кондоминиум объектісін есепке алған кезде қолданыстағы тұрғын үй заңнамасына сай тиісті мәліметтерді құқықтық кадастрға енгізеді. Бұған қоса, өтінішті қағаз түрінде ғана емес, уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен Интернет желісі арқылы электрондық форматта жолдауға да мүмкіндік бар.
Жер учаскесі деректерін енгізу және ресімдеу
Кондоминиумды тіркеу барысында көппәтерлі үй орналасқан жер телімінің мәртебесіне ерекше назар аударылады. Егер бастапқы тіркеу кезінде құқықтық кадастрда жер учаскесіне құқықты тіркеу туралы мәліметтер болмаса, тіркеуші орган қажетті ақпаратты мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған цифрлық жүйесінен алады.
Ал цифрлық жер кадастрында да жер учаскесі жөнінде мәліметтер табылмаған жағдайда, тіркеуші орган тоқтап қалмайды. Мұндай кезде жергілікті атқарушы органға қолданыстағы заңнамаға сәйкес жер теліміне құқықтарды ресімдеу қажеттігі туралы арнайы хабарлама жолданады.
Қандай өзгерістер қайта тіркелуі тиіс?
Тұрғын үйдегі ортақ мүлік көлемі немесе пәтерлердің көлемі тұрақты болып қалмауы мүмкін. Пәтерлердің пайдалы алаңы немесе тұрғын емес үй-жайлардың аумағы өзгерген жағдайда, соған байланысты мынадай өзгерістер міндетті түрде мемлекеттік тіркеуге жатады:
- кондоминиум объектісі ортақ мүлкі құрамының өзгеруі;
- ортақ мүліктегі пәтер, тұрғын емес үй-жай, орынтұрақ орны мен қойма иелерінің үлестері мөлшерінің өзгеруі.
Бұл ереже үйдегі қайта жабдықтау немесе құрылыс жұмыстарынан кейін әр меншік иесінің ортақ мүліктегі заңды үлесін нақты сақтап қалуға бағытталған. Кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеудің нақты тәртібін уәкілетті орган белгілейді.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі