Көппәтерлі тұрғын үйдегі құбырлар, желдеткіш немесе өзге де инженерлік желілер жеке пәтердің, тұрғын емес үй-жайдың, автотұрақ орнының немесе қойманың іші арқылы өтуі жиі кездеседі. Мұндай орындар жеке меншік болғанымен, олардың ішіндегі ортақ желілер бүкіл үйге қызмет етеді. Сондықтан заңнама кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне қол жеткізу қажет болған кезде тұрғындар мен басқарушылардың құқықтары мен міндеттерін нақты реттейді.
Жоспарлы тексеру және жөндеу кезіндегі талаптар
Ортақ мүліктің техникалық жай-күйін тексеру, жөндеу немесе тозған жабдықты ауыстыру қажет болғанда, үй ішіндегі меншік иесіне, жалға алушыға немесе сол орында жүрген өзге де адамға алдын ала хабар беріледі. Мұндай хабарлама жасалған жағдайда аталған тұлғалар тексерушілер мен мамандарды кедергісіз ішке кіргізуге міндетті.
Заң талабы бойынша тиісті орынға кіруге рұқсат алатын тұлғалар тобы нақты айқындалған:
- өзге пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың, тұрақ орындары мен қоймалардың меншік иелері;
- үй кеңесінің мүшелері;
- мүліктің меншік иелері бірлестігінің (МҮБ) төрағасы;
- кондоминиум объектісін басқару субъектісінің өкілдері.
Кедергі келтіретін конструкцияларды бөлшектеу кімнің есебінен жүреді?
Көптеген меншік иелері жөндеу барысында ортақ құбырларды гипсокартонмен қаптап, кафельмен немесе сәндік қораппен жауып тастайды. Алайда ортақ инженерлік желіге қол жеткізуге қандай да бір құрылыс немесе әрлеу құрылымы кедергі келтірсе, оны ашу міндеті үй-жай иесіне жүктеледі.
Пәтердің, тұрғын емес жайдың, тұрақ орнының не қойманың иесі мұндай конструкцияларды дереу, өз бетінше және толықтай өз қаражаты есебінен бөлшектеуі тиіс. Басқарушы ұйым немесе көршілер бұл шығындарды өтеуге міндетті емес.
Апаттық жағдайда күні бұрын хабардар ету міндетті ме?
Адамның өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін, сондай-ақ көршілердің немесе өзге тұрғындардың мүлкіне залал келтіру қаупі бар авариялық немесе төтенше жағдайлар кезінде арнайы ереже қолданылады. Мұндай сәтте ортақ мүлік орналасқан орынға кіру үшін иелерді, жалға алушыларды немесе тұрғындарды алдын ала хабардар ету талап етілмейді. Мамандардың дереу кіріп, қауіптің алдын алуына немесе апатты тоқтатуына рұқсат берілуге тиіс.
Коммуналдық қызметтен уақытша ажырату құқығы
Егер апат орын алып, ол өмірге қауіп төндірсе немесе үй-жайлар мен кондоминиумның ортақ мүлкін бүлдіру қаупі туындаса, басқарушыларға жедел әрекет ету құқығы берілген. МҮБ төрағасы немесе кондоминиумды басқару субъектісінің өкілі апатты оқшаулау және жою мақсатында инженерлік желілерді немесе коммуналдық қызметтерді уақытша тоқтатуға құқылы. Мұндай шектеу төтенше немесе апаттық ахуал толық жойылғанға дейінгі мерзімге енгізіледі.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі