Көппәтерлі тұрғын үйде пәтердің немесе коммерциялық үй-жайдың шекарасын өзгерту тек меншік иесінің жеке қалауымен жүзеге аспайды. Мұндай қадам ғимараттың ортақ мүлкіне, инженерлік желілеріне немесе көршілердің құқығына тікелей әсер етуі мүмкін. «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 41-бабы мұндай өзгерістерге жол берілетін нақты жағдайлар мен шектеулерді бекітеді.
Ортақ мүлік пен пәтер арасындағы шекараны өзгерту талаптары
Пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар және көппәтерлі тұрғын үйдің ортақ мүлкі арасындағы шекараны өзгертуге белгілі бір қатаң шарттар орындалған кезде ғана рұқсат етіледі. Бұл ретте меншік иесі екі негізгі талапты басшылыққа алуы тиіс:
- Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының ережелерін сақтау;
- «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 40-бабы 3-тармағында көрсетілген арнайы талаптарды орындау.
Демек, кондоминиум нысанының ортақ мүлкін өз бетінше пәтерге қосып алуға немесе оның есебінен тұрғын емес үй-жай аумағын заңсыз кеңейтуге болмайды. Құрылыс нормалары мен заң талаптарын бұзып жасалған қайта жабдықтау құқықтық салдарға әкеледі.
Көршілес үй-жайлар арасындағы шекараны қашан өзгертуге болады?
Көрші тұрған екі пәтердің немесе шектес тұрғын емес үй-жайлардың арасындағы шекараны өзгерту ең алдымен сол мүлік иелерінің өзара келісіміне байланысты. Дегенмен, тіпті екі көрші өзара келіскен күннің өзінде заң мынадай шектеулерді алға тартады:
- үйдің тіреуіш немесе қоршау конструкцияларына тиіспеу;
- үйге ортақ инженерлік жүйелерді қозғамау;
- кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне залал немесе өзгеріс келтірмеу;
- пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлардың бастапқы функционалдық мақсатын өзгертпеу.
Егер жасалатын қайта жоспарлау ғимараттың тіреуіш қабырғаларын, жалпы үйлік құбырлар мен кабельдерді қозғамайтын болса және үй-жайдың міндетін өзгертпесе, тараптар өзара келісіп, шекараны реттей алады.
Практикалық шектеулер мен тәуекелдер
Көппәтерлі тұрғын үй бір-бірімен байланысқан тұтас инженерлік жүйеден тұрады. Сондықтан іргелес пәтерлерді қосу немесе қабырғаларды жылжыту барысында ортақ желілерге өзгеріс енгізілсе немесе тіреуіш конструкциялар қозғалса, бұл ортақ қауіпсіздікке қатер төндіреді.
Мұндай қадамға бармас бұрын меншік иелері өзгерістің заңда көрсетілген шектен шықпауын қамтамасыз етіп, ортақ мүлік пен ғимарат қауіпсіздігіне зақым келмейтініне көз жеткізуі қажет.
Дереккөз: Қазақстан Республикасының «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі